Hoofdlijnennotitie pensioenakkoord

De transitie & invaren

De transitie moet plaatsvinden tussen de beoogde afronding van het wetgevingsproces op 1 januari 2022 en de uiterste datum van 1 januari 2026. De maatregelen rondom invaren maken onderdeel uit van het wettelijke transitiekader. Er wordt een standaard transitiepad voorgeschreven waarin bestaande rechten in beginsel worden omgezet naar het nieuwe contract (“invaren”).

invaren

Om te voorkomen dat partijen niet op tijd het proces afronden, worden er mijlpalen in de wet vastgelegd. In de hoofdlijnennotitie is het volgende indicatieve tijdspad opgenomen.

tijdslijn

Transitieplan

De werkgever moet voor de overgang een transitieplan opstellen. Hierin worden alle keuzes, overwegingen en berekeningen opgenomen die ten grondslag liggen aan de gemaakte afspraken.

Het transitieplan bevat ten minste:

  • het gekozen pensioencontract;
  • hoe wordt omgegaan m.b.t. de reeds opgebouwde aanspraken (invaren is de standaard);
  • een overzicht van de effecten per leeftijdscohort van de overstap berekend aan de hand van de voorgeschreven maatstaven;
  • de afspraken en een financieringsplan voor het compenseren van benadeelde cohorten.

Het transitieplan is onder meer bestemd voor:

  • instemming OR (dan wel PV) ingeval er geen cao-partijen zijn; en/of
  • de opdrachtaanvaarding door de pensioenuitvoerder.

Implementatieplan

De pensioenuitvoerder moet een implementatieplan opstellen. Hierin vastgelegd hoe de uitvoering wordt voorbereid en uitgevoerd. Onder meer wordt ingegaan op:

  • de technische uitvoerbaarheid;
  • de kosten en de risico’s in de uitvoering van de regeling;
  • de wijze waarop het fonds de transitie kan uitvoeren met inachtneming van evenwichtige belangenafweging en gelijke behandelingswetgeving;
  • welke impliciete en expliciete bronnen voor financiering van compensatie worden ingezet;
  • de effecten m.b.t.:

    a. het pensioenresultaat;

    b. het netto of bruto profijt voor verschillende leeftijdscohorten.

Er komen uniforme kaders waaraan deze berekeningen moeten voldoen.

Communicatieplan

Pensioenuitvoerders worden wettelijk verplicht een communicatieplan op te stellen waarin minimaal is opgenomen:

  • Dat alle deelnemers persoonlijk inzicht krijgen in de hoogte van hun pensioen dat zij vóór de overstap mochten verwachten en het verwachte pensioen na de overstap (met behulp van de bestaande navigatiemetafoor);
  • De compensatiemaatregelen en welke financieringsmogelijkheden hierbij zijn benut.

De AFM houdt toezicht op het communicatieplan.

Het transitiekader

  • De wetgever voorziet in een juridische sluitende onderbouwing voor het standaard transitiepad. Bij het gebruik van het standaard transitiepad voor het invaren kan hiernaar verwezen worden.
  • ​Ingeval sociale partners niet tot overeenstemming komen over het invaren (keuze contract en compensatie) dan kan in een uiterste geval een onafhankelijke transitiecommissie worden ingeschakeld.
  • De wetgever schrijft voor welke rekenmethoden en parameters moeten worden gebruikt voor het omzetten van oude aanspraken en rechten.
  • De wetgever schrijft voor welke informatie moet worden vastgelegd in het kader van latere verantwoording richting deelnemers.
  • De wetgever schrijft het bezwaarrecht voor dat van toepassing is tijdens de transitie.

Waarderingsmethode bij invaren

  • Het gehele vermogen van het pensioenfonds, inclusief de (positieve of negatieve) buffers gaat mee met de omzetting.
  • Er kan er voor gekozen worden een deel van het vermogen aan te wenden om de solidariteitsreserve in het nieuwe contract te vullen. 
  • ​​​Er kan gekozen worden tussen twee omzettingsmethodieken:​

    -VBA-methode; bij deze methode worden op basis van een ALM berekening de aanspraken en rechten omgezet.

    -​​Standaardmethode; bij deze methode wordt een aanwezig tekort (of overschot) binnen het huidig financieel toetsingskader (ftk) verdeeld door een korting (of opslag) vast te stellen die gedurende 10 jaar zou worden toegepast.

Deze VBA-methode is in een theoretisch kader de meest zuivere, maar erg gevoelig voor de te hanteren aannames en ook de meest ingewikkelde en minst transparante.

Keuze om niet in te varen

Een keuze om niet in te varen dient:

  • Afgestemd te worden met sociale partners.
  • Gemotiveerd te worden en onderbouwd te worden waarom invaren niet proportioneel is, bijvoorbeeld gezien de specifieke kenmerken van het fonds en zijn deelnemersbestand.
  • Te worden voorgelegd aan de daarvoor geëigende organen binnen het fonds zoals het verantwoordingsorgaan.

Medezeggenschap bij invaren

  • In het kader van de overstap naar een nieuw pensioencontract en voor de duur van de transitie, krijgen deelnemers en gepensioneerden - via een versterkt collectief bezwaarrecht voor het verantwoordingsorgaan of het belanghebbendenorgaan van het pensioenfonds - inspraak op het invaarbesluit.

Overgangsrecht bestaande premieregelingen 

  • Werkgevers kunnen ervoor kiezen om voor bestaande deelnemers in premieregelingen met een progressieve premie te blijven faciliteren (eerbiedigende werking). Nieuwe medewerkers bij een werkgever starten in de nieuwe systematiek en bouwen pensioen op met de vlakke premiesystematiek.

Blog: de in­vaar­rou­te is dui­de­lijk.

Wel of niet invaren? Pensioenfondsen hebben een keuze. Josje Wijckmans, hoofd Actuariaat bij Blue Sky Group, bespreekt de belangrijkste details rond invaren.

Lees meer

Achtergrond: de hoofdlijnennotitie

Op 22 juni verscheen de hoofdlijnennotitie met een verdere uitwerking én een aanpassing van het eerdere pensioenakkoord. Lees hier onze samenvatting van de belangrijkste onderwerpen in deze notitie.